چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟
چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ این اتفاق معمولا به دلیل ترکیبی از نرم شدن مواد رویه، تغییر شکل تدریجی کفش متناسب با فرم پا، فشار تکراری هنگام راه رفتن یا دویدن و فرسودگی بخشهای نگهدارنده کفش رخ میدهد. بسیاری از کفشهای ورزشی در قسمت رویه از مش، بافتهای پارچهای یا مواد انعطافپذیر ساخته میشوند و این مواد بعد از استفاده مداوم کمی نرمتر و منعطفتر میشوند. به همین دلیل علت گشاد شدن کفش همیشه انتخاب سایز اشتباه نیست و در بعضی موارد بخشی از روند طبیعی جا باز کردن کفش است.
برای پاسخ دقیقتر به اینکه چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ باید تفاوت بین جا باز کردن طبیعی و شل شدن بیش از حد را بدانیم. اگر کفش پس از چند بار استفاده فقط کمی با فرم پا هماهنگ شود، معمولا طبیعی است؛ اما اگر پاشنه داخل کفش حرکت کند، رویه فرم خود را از دست بدهد یا برای ثابت نگه داشتن پا مجبور شوید بندها را بیش از حد سفت کنید، ممکن است ساختار کفش فرسوده شده باشد. در ادامه مهمترین عوامل موثر بر علت گشاد شدن کفش و روشهای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
کفش از چه زمانی شروع به تغییر فرم و شل شدن میکند؟
پاسخ مشخصی برای همه کفشها وجود ندارد، چون زمان تغییر فرم به جنس رویه، کیفیت ساخت، نوع استفاده، وزن فرد، نحوه قدم برداشتن و تعداد دفعات استفاده بستگی دارد. برخی کفشها پس از چند بار پوشیدن فقط کمی نرم میشوند و بهتر با فرم پا تطبیق پیدا میکنند؛ فرایندی که به آن جا باز کردن یا Break-in گفته میشود.
اما اگر میپرسید چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ باید میزان استفاده را هم در نظر بگیرید. کفشی که هر روز برای پیادهروی، کار و ورزش استفاده میشود بسیار سریعتر از مدلی که هفتهای چند بار پوشیده میشود در معرض فشار و فرسایش قرار میگیرد.
همچنین باید توجه داشت که همه تغییرات ظاهری به معنی خراب شدن کفش نیستند. مقدار کمی چین روی رویه، نرم شدن بخشهای پارچهای یا قالب گرفتن کفش مطابق شکل پا میتواند بخشی از استفاده طبیعی باشد. علت گشاد شدن کفش زمانی نگرانکنندهتر است که ساختار نگهدارنده کفش ضعیف شود و پا دیگر در بخش میانی و پاشنه ثبات قبلی را نداشته باشد.
جنس رویه کفش چقدر در گشاد شدن آن تأثیر دارد؟
جنس رویه یکی از مهمترین عوامل در پاسخ به چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ است. رویه کفشهای رانینگ معمولاً از مش یا پارچههای بافتنی ساخته میشود تا علاوه بر نگه داشتن پا، انعطاف و گردش هوا نیز فراهم شود. مواد نرم و کشسان معمولاً سریعتر با فرم پا تطبیق پیدا میکنند، در حالی که کفشهایی با ساختار محکمتر، لایههای تقویتی و هیل کانتر قویتر ممکن است مدت بیشتری فرم اولیه خود را حفظ کنند. بنابراین در بررسی علت گشاد شدن کفش باید جنس و ساختار رویه هر مدل را جداگانه در نظر گرفت.
آیا شستن کفش باعث گشاد شدن آن میشود؟
شستن نادرست میتواند در تغییر فرم کفش نقش داشته باشد. قرار دادن کفش در ماشین لباسشویی یا استفاده از روشهایی که فشار و رطوبت زیادی به رویه وارد میکنند ممکن است به الیاف، چسبها و ساختار بخشهای مختلف آسیب بزند.
خشک کردن نامناسب نیز میتواند عمر کفش را کاهش دهد. قرار دادن کفش کنار بخاری، داخل خشککن یا زیر حرارت مستقیم ممکن است به فوم، چسب و مواد رویه آسیب بزند. گرچه حرارت همیشه مستقیماً باعث گشاد شدن نمیشود، میتواند ساختار کفش را ضعیف و فرم آن را تغییر دهد.
از طرف دیگر، خیس شدن مکرر کفش و پوشیدن آن قبل از خشک شدن کامل نیز میتواند فشار بیشتری به رویه وارد کند. علت گشاد شدن کفش در چنین شرایطی ممکن است ترکیبی از رطوبت، کشش و فشار پا باشد. برای حفظ فرم کفش بهتر است بعد از خیس شدن، اجازه دهید در دمای محیط کاملاً خشک شود و از روشهای سریع و پرحرارت برای خشک کردن استفاده نکنید.
پوشیدن کفش بزرگ چه مشکلاتی برای پا ایجاد میکند؟
اگر شل شدن کفش به حدی برسد که پا داخل آن حرکت زیادی داشته باشد، دیگر صرفاً با یک تغییر ظاهری روبهرو نیستیم. کفش بیش از حد گشاد میتواند باعث سر خوردن پاشنه، اصطکاک بیشتر، ایجاد تاول و کاهش ثبات پا شود. REI نیز اشاره میکند که در یک کفش رانینگ مناسب، قسمت میانی و پاشنه باید فیت و نسبتاً ثابت باشند و گشاد بودن بیش از حد میتواند با مشکلات فیت همراه باشد. بنابراین اگر چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ برایتان مهم شده چون کفش دیگر بهدرستی پا را نگه نمیدارد، بهتر است میزان فرسودگی آن را هم بررسی کنید.
سر خوردن پاشنه داخل کفش
یکی از مشخصترین نشانهها، بالا و پایین شدن پاشنه هنگام قدم برداشتن است. این حرکت مداوم علاوه بر آزاردهنده بودن، اصطکاک قسمت داخلی پشت کفش را افزایش میدهد و میتواند باعث ساییدگی پارچه یا ایجاد تاول شود. ASICS نیز فرسودگی پارچه بخش پاشنه را یکی از نشانههایی میداند که میتواند با فیت شل کفش مرتبط باشد.
ایجاد تاول و اصطکاک
وقتی کفش بیش از اندازه آزاد باشد، پا در هر قدم مقداری داخل کفش جابهجا میشود. این حرکت باعث اصطکاک بین پوست، جوراب و قسمت داخلی کفش میشود و احتمال ایجاد نقاط داغ و تاول را افزایش میدهد. در چنین شرایطی علت گشاد شدن کفش باید بررسی شود تا مشخص شود مشکل از انتخاب اولیه سایز بوده یا کفش در اثر استفاده طولانی فرم خود را از دست داده است.
کاهش ثبات پا هنگام دویدن
کفش رانینگ باید علاوه بر فضای کافی برای انگشتان، قسمت میانی و پاشنه را بهخوبی نگه دارد. اگر رویه بهشدت شل شود و پا بیش از حد حرکت کند، احساس ثبات هنگام تغییر جهت یا دویدن کاهش مییابد. ASICS اشاره میکند که در پایان عمر مفید یک کفش، ساختار رویه میتواند ضعیف شود و باعث حرکت بیش از حد پا داخل کفش شود.
فشار بیشتر برای سفت کردن بندها
یکی دیگر از نشانههای گشاد شدن بیش از حد این است که برای ثابت نگه داشتن پا مجبور میشوید بندها را بسیار محکمتر از قبل ببندید. این کار ممکن است موقتاً حرکت پا را کمتر کند، اما میتواند روی قسمت روی پا فشار ایجاد کند و مشکل اصلی یعنی از دست رفتن فرم کفش را برطرف نمیکند.
چگونه از گشاد شدن بیش از حد کفش جلوگیری کنیم؟
یکی از سادهترین راهها برای کاهش علت گشاد شدن کفش، انتخاب سایز مناسب از همان ابتدا است. کفش رانینگ نباید تنگ باشد، اما نباید آنقدر بزرگ انتخاب شود که پاشنه یا بخش میانی پا درون آن حرکت کند. همچنین بهتر است کفش را فقط برای کاربرد اصلی خودش استفاده کنید؛ پوشیدن یک کفش رانینگ برای همه فعالیتهای روزمره باعث میشود کیلومتر و فشار بیشتری به آن وارد شود و روند فرسودگی سریعتر شود.
نحوه پوشیدن و درآوردن کفش نیز اهمیت دارد. کفش را بدون باز کردن بندها از پا بیرون نکشید، زیرا این کار فشار زیادی به یقه پاشنه و رویه وارد میکند و در طول زمان میتواند باعث از بین رفتن فرم مناسب آن شود. نگهداری کفش دور از حرارت، قرار ندادن اجسام سنگین روی کفش و شستوشوی صحیح نیز به حفظ ساختار رویه کمک میکند. اگر همچنان میپرسید چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ باید بدانید بخشی از این اتفاق طبیعی است، اما مراقبت درست میتواند شل شدن زودهنگام را کمتر کند.
اگر کفش گشاد شد چه کار کنیم؟
البته اگر گشاد شدن کفش به دلیل انتخاب نامناسب سایز از ابتدا باشد، هیچ راهکاری نمیتواند کاملاً حس فیت یک کفش مناسب را ایجاد کند. به همین دلیل هنگام خرید کفش ورزشی بهتر است علاوه بر ظاهر، به قالب کفش، فرم پا، نوع استفاده و کیفیت ساخت توجه کنید. در ایران رانینگ نیز انتخاب کفش بر اساس کاربردهایی مانند پیادهروی، طبیعتگردی، مجلسی و استفاده روزمره اهمیت زیادی دارد تا کاربر بتواند مدلی متناسب با نیاز واقعی خود انتخاب کند.
در نهایت، چرا کفش بعد از مدتی گشاد میشود؟ مهمترین دلایل شامل نرم و کشیده شدن طبیعی مواد رویه، فشار مداوم پا، استفاده زیاد، انتخاب سایز نامناسب، شستوشو و نگهداری نادرست و فرسودگی ساختار کفش هستند. مقدار کمی جا باز کردن طبیعی است، اما گشاد شدن بیش از حد و حرکت زیاد پا در کفش میتواند نشانه کاهش عمر مفید کفش باشد. با انتخاب سایز درست، باز کردن بندها هنگام درآوردن کفش، پرهیز از شستوشوی ماشینی و نگهداری مناسب میتوان علت گشاد شدن کفش را تا حد زیادی کنترل کرد و عمر مفید آن را افزایش داد. برای انتخاب کفشی که از ابتدا فیت و ساختار مناسبی داشته باشد، میتوانید مدلهای مختلف را در ایران رانینگ بر اساس فرم پا و نوع فعالیت خود مقایسه کنید.